Жаңы саны

2023, №: 3

Кененирээк

Известия ВУЗов Кыргызстана

Макала
Авторлор
  1. Таштанбекова Н.Н., Токторалиев Б.А.
  2. Таштанбекова Н.Н., Токторалиев Б.А.
  3. N. Tashtanbekova, B. Toktoraliev
Макаланын аты
  1. САНИТАРНО-ЭКОЛОГИЧЕСКОЕ СОСТОЯНИЕ ВЯЗОВЫХ ДЕРЕВЬЕВ ПРОИЗРАСТАЮЩИЕ НА ПРИГОРОДНЫХ ТЕРРИТОРИЯХ ГОРОДА БИШКЕК (на примере села Пригородное)
  2. БИШКЕК ШААРЫНЫН ЧЕТ ЖАКАСЫНДА ӨСҮҮЧҮ КАРАЖЫГАЧ ДАРАКТАРЫНЫН САНИТАРДЫК-ЭКОЛОГИЯЛЫК АБАЛЫ (Пригородное айылынын мисалында)
  3. SANITARY AND ECOLOGICAL CONDITION OF ULMUS L. TREES GROWING IN THE SUBURBAN AREAS OF BISHKEK (on the example of the village of Prigorodnoe)
Аннотация
  1. В данной статье рассмотрен видовой состав, санитарное и экологическое состояние вязовых культур на пригородных территориях г.Бишкек. Объектом исследований являлись вязовые деревья (Ulmus parvifolia J., Ulmus glabra H., Ulmus androssowii L. жана Ulmus pinnato-ramosa) произрастающие в село Пригородное. В рекогносцировочном исследовании в основном доминировали деревья приспевающего возраста, а также отмечено в большом количестве усыхающие ветви на модельных деревьях. При детальном исследовании выявлены факторы, которые отрицательно сказываются на их жизнедеятельность. А также, определены видовой состав филлофагов, ксилофагов и болезней. Из них сравнительно высокая численность наблюдалось у Xanthogaleruca luteola Mull., Eriosoma ulmi L., Fenusa ulmi Sandevall, Scolytus multistriatus Marsch, Scolytus scolytus F. и др. В результате проведенных исследований можно сделать вывод, что санитарное и экологическое состояние деревьев средне удовлетворительное.
  2. Бул макаланы жазууда Бишкек шаарынын чет жакасында өсүүчү каражыгач дарактарынын түрдүк курамы, санитардык-экологиялык абалы каралды. Изилдөөнүн объектиси болуп Пригородное аймагында өсүүчү Ulmus parvifolia J., Ulmus glabra H., Ulmus androssowii L. жана Ulmus pinnato-ramosa каржыгачтары саналды. Үстүртөн изилдөө жүргүзгөн учурда жетилип бара жаткан дарактар басымдуулук кылып, жана да моделдик дарактарда куураган бутактары көп дарактар байкалды. Деталдык изилдөө жүргүзгөндө бул дарактардын жашоо тиричилигине терс таасир этүүчү факторлор аныкталып, мындан сырткары зыянкеч курт-кумурскаларынын жана илдеттеринин түрдүк курамы аныкталды. Алардын ичинде Xanthogaleruca luteola Mull., Eriosoma ulmi L., Fenusa ulmi Sandevall, Scolytus multistriatus Marsch, Scolytus scolytus F. Жогорку сандары катталды. Жүргүзүлгөн изилдөөнүн жыйынтыгында санитардык-экологиялык абалы орточо канаттандыраарлык деп бааланды.
  3. This article considers the species composition, sanitary and ecological state of elm trees in the suburban areas of Bishkek. The object of research were the basic trees (Ulmus parvifolia J., Ulmus glabra H. Ulmus androssowii L. and Ulmus pinnato-ramosa) growing in Prigorodnoye village. The reconnaissance study was mainly dominated by trees of ripening age, and noted a large number of drying branches on model trees. A detailed study revealed factors that negatively affect their vitality. In addition, the species composition of xylophages and diseases was determined. Xanthogaleruca luteola Mull, Eriosoma ulmi L., Fenusa ulmi Sandevall, Scolytus multistriatus Marsch, Scolytus scolytus F., etc. were relatively phylophagous, xylophagous and high in number. Because of the research, we can conclude that the sanitary and ecological condition of the trees is moderately satisfactory
Негизги сөздөр
  1. вязовые деревья, санитарно-экологическое состояние, городская экосистема, урбоэкосистема, видовой состав, доминантность, усыхание, повреждение.
  2. каражыгач дарактары, санитардыкэкологиялык абал, шаар экосистемасы, урбоэкосистема, түрдүк курам, доминанттуулук, кууроо, жабыркоо.
  3. elm trees, sanitary and ecological condition, urban ecosystem, urban ecosystem, species composition, dominance, shrinkage, damage.
Авторлор жөнүндө маалымат
  1. Таштанбекова Нуриза Нурдиновна, Кыргызский национальный университет им. Ж.Баласагына, г.Бишкек, Кыргызская Республика, магистрант. Токторалиев Биймырза Айтиевич, Национальная академия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Республика, доктор биологических наук, профессор, академик.
  2. Таштанбекова Нуриза Нурдиновна, Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, магистрант. Токторалиев Биймырза Айтиевич, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер Академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, биология илимдеринин доктору, профессор, академик.
  3. Nuriza Tashtanbekova, Kyrgyz National University named after Zh.Balasagyn, Bishkek, Kyrgyz Republic, undergraduate student. Biymyrza Toktoraliev, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, doctor of biological sciences, professor, academician.
Pdf версиясы
DOI
  • 10.26104/IVK.2022.45.557
  • Цитаталоо
  • Таштанбекова Н.Н., Токторалиев Б.А. САНИТАРНО-ЭКОЛОГИЧЕСКОЕ СОСТОЯНИЕ ВЯЗОВЫХ ДЕРЕВЬЕВ ПРОИЗРАСТАЮЩИЕ НА ПРИГОРОДНЫХ ТЕРРИТОРИЯХ ГОРОДА БИШКЕК (на примере села Пригородное). Известия ВУЗов Кыргызстана. 2023. №. 1. C. 66-69