Жаңы саны

2019, №: 11

Кененирээк

Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана

Макала
Авторлор
  1. Бакирова Ч.Б., Чекеев Т.Б., Асанкулов Т.Ж., Монолдорова А., Сулайманов А.Б.
  2. Бакирова Ч.Б., Чекеев Т.Б., Асанкулов Т.Ж., Монолдорова А., Сулайманов А.Б.
  3. Ch.B. Bakirova, T.B. Chekeev, T.Zh. Asankulov, A. Monoldorova, A.B. Sulaimanov
Макаланын аты
  1. СОСТОЯНИЕ И ГЕОЭКОЛОГИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЗЕМЕЛЬНЫХ И ВОДНЫХ РЕСУРСОВ ИССЫК-КУЛЬСКОЙ ОБЛАСТИ КЫРГЫЗСТАНА В УСЛОВИЯХ ХОЗЯЙСТВЕННЫХ РЕФОРМ
  2. ЧАРБАЛЫК РЕФОРМАЛАРДЫН ШАРТЫНДА КЫРГЫЗСТАНДЫН ЫСЫК-КӨЛ ОБЛУСУНУН ЖЕР ЖАНА СУУ РЕСУРСТАРЫН ПАЙДАЛАНУУ АБАЛЫ ЖАНА ГЕОЭКОЛОГИЯЛЫК КӨЙГӨЙЛӨР
  3. CONDITION AND ENVIRONMENTAL PROBLEMS OF THE USE OF LAND AND WATER RESOURCES OF THE ISSYK-KUL REGION OF KYRGYZSTAN IN THE CONDITIONS OF ECONOMIC REFORMS
Аннотация
  1. Характеризуется состояние использования земель-ных и водных ресурсов Иссык-Кульской области, сложив-шееся в результате реформирования сельского и водного хозяйства в Кыргызской Республике в русле рыночной эко-номики. Рассмотрены проблемы, связанные с дробле¬нием земельных угодий и ирригационных систем, которые при-вели к неравномерному распределению земельных и вод¬ных ресурсов между сельскими обществами даже в пределах одного административного района. Отмечается ухудше-ние качества пашен, пастбищ, оросительных кана¬лов, водопроводной сети, экологических условий в при¬русловой части речных долин из-за растущей из года в год неуправляемой антропогенной нагрузки. Основная геоэко-логи¬ческая проблема Иссык-Кульской области, связана с тем, что раздробление земельных ресурсов на очень мел-кие участки сделало невозможным создание прибыльного сельскохозяйственного производства для значительного большинства фермерских хо¬зяйств.
  2. Рыноктук экономикалык шарттарда КыргызРеспуб-ликасындагы суу чарба жана айыл чарбасына реформа жүргүзүүдөгү татаалдыктар Ысык-Көл облусунун жер жана суу ресурстарын пайдалануу абалын иликтөө аркылуу мүнөздөлөт. Бир админстративдик райондун айыл жамааттарынын араларында жер жана суу ресурстарынын бирдей эмес бөлүштүрүлүшүнө алып келген пайдаланылган жерлердин жана ирригациялык сис-темалардын бөлчөктөлүнүшүнө байланышкан көйгөй¬лөр иликтенди.. Ар тараптуу изилдөө боюнча иш-жылы проб-лемаларын чечүүнүн суу жана жер ресурстарын сарам-жалдуу пайдаланууга берилет, эске алуу менен эконо-микалык өзгөрүүлөр. Башкарылбаган антропогендик басым¬дын натыйжасында жылдан жылга өрчүп барат-кан айдоо жерлердин, жайыттардын, сугат каналда-рынын, ичүүчү суу жеткирүү тармактарынын, дарыя нугунун жээктериндеги экологиялык шарттардын начар-лашы белгиленди. Алардын сапаттарын калыбына кел-тирүүнүн чаралары сунушталды.
  3. Observed the condition of land and water resources usage of the Issyk-Kul region, transformed due to market economy reforms of the agriculture and water management in the Kyrgyz Republic. Studied problems associated with the dividing of land and irrigation systems into little farms, which led to unequal distribution of land, and water resources between rural communities, even within the same administrative area. Noted deterioration of quality of pastures, pastures, irrigation canals, water supply network, and environmental conditions of the river’s valleys due to the growing uncontrolled human activities year by year. The main geoecological problem of the Issyk-Kul region is related to the fact that the fragmentation of land resources into very small areas has made it impossible to create profitable agricultural production for a large majority of farms.
Негизги сөздөр
  1. Иссык-Кульская область, земле¬поль¬зование, водопользова-ние, изменение климата, экология, антропогенная нагрузка, распределение ресурсов.
  2. Ысык-Көл облусу, жерди пайда¬лануу, сууну пайдалануу, антропогендик жүктө-басымы, эколо¬гиялык шарттардын өзгөрүшү.
  3. Issyk-Kul region, land use, water use, climate change, ecology, anthropogenic load, resource allocation.
Авторлор жөнүндө маалымат
  1. Бакирова Чолпон Бакировна, Национальная академия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Республика, Институт геологии имени академика М.М.Адышева, научный сотрудник. Чекеев Темирбек, Национальная академия наук Кыр-гызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Респуб-лика, Институт геологии имени академика М.М. Адышева, младший научный сотрудник, магистр наук. Асанкулов Талант Жолдошказыевич, Национальная академия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Республика, Институт геологии имени академика М.М. Адышева, младший научный сотруд-ник, магистр наук. Монолдорова Акылай Монолдоровна, Национальная академия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Республика, Институт геологии имени академика М.М. Адышева, младший научный сотруд-ник, магистр наук. Сулайманов Асан Бактыбекович, Национальная ака-демия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыр-гызская Республика, Институт геологии имени акаде-мика М.М. Адышева, младший научный сотрудник, магистр наук.
  2. Бакирова Чолпон Бакировна, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, академик M.M. Адышев атындагы Гео-логия институту, илимий кызматкер. Чекеев Темирбек, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Респуб-ликасы, академик M.M. Адышев атындагы Геология институту, илимий магистр, кенже илимий кызматкер. Асанкулов Талант Жолдошказыевич, Кыргыз Республи-касынын Улуттук илимдер академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, академик M.M. Адышев атын-дагы Геология институту, илимий магистр, кенже или-мий кызматкер. Монолдорова Акылай Монолдоровна, Кыргыз Республи-касынын Улуттук илимдер академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, академик M.M. Адышев атын-дагы Геология институту, илимий магистр, кенже или-мий кызматкер. Сулайманов Асан Бактыбекович, Кыргыз Республика-сынын Улуттук илимдер академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, академик M.M. Адышев атын-дагы Геология институту, илимий магистр, кенже или-мий кызматкер.
  3. Cholpon Bakirovа, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, Institute of Geology by name of academician M.M. Adyshev, researcher. Temirbek Chekeev, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, Institute of Geology by name of academician M.M. Adyshev, junior researcher, master of science. Talant Asankulov, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, Institute of Geology by name of academician M.M. Adyshev, junior researcher, master of science. Akylay Monoldorovа, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, Institute of Geology by name of academician M.M. Adyshev, junior researcher, master of science. Asan Sulaimanov, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic, Institute of Geology by name of academician M.M. Adyshev, junior researcher, master of science.
Pdf версиясы
DOI
  • 10.26104/NNTIK.2019.45.557
  • Цитаталоо
  • Бакирова Ч.Б., Чекеев Т.Б., Асанкулов Т.Ж., Монолдорова А., Сулайманов А.Б. СОСТОЯНИЕ И ГЕОЭКОЛОГИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЗЕМЕЛЬНЫХ И ВОДНЫХ РЕСУРСОВ ИССЫК-КУЛЬСКОЙ ОБЛАСТИ КЫРГЫЗСТАНА В УСЛОВИЯХ ХОЗЯЙСТВЕННЫХ РЕФОРМ. Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана. 2019. №. 4. C. 269-272