Жаңы саны

2019, №: 11

Кененирээк

Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана

Макала
Авторлор
  1. Калашникова О.Ю., Эсенаман уулу Мухаммед, Усубалиев Р.А.
  2. Калашникова О.Ю., Эсенаман уулу Мухаммед, Усубалиев Р.А.
  3. O.Yu. Kalashnikovа, Esenaman uulu Mukhammed, R.A. Usubaliev
Макаланын аты
  1. ВЛИЯНИЕ КЛИМАТИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕНИЙ НА СТОК И ОЛЕДЕНЕНИЕ БАССЕЙНА РЕКИ АЛА-АРЧА ЗА ПЕРИОД 1915-2018 ГГ.
  2. 1915-2018-ЖЖ. МЕЗГИЛ ИЧИНДЕ АЛА-АРЧА СУУ БАССЕЙНИНИН АГЫМЫНА ЖАНА МӨҢГҮЛӨНҮҮСҮНӨ КЛИМАТТЫН ӨЗГӨРҮҮЛӨРҮНҮН ТИЙГИЗГЕН ТААСИРИ
  3. THE IMPACT OF CLIMATE CHANGE ON THE RUNOFF AND GLACIERS OF THE ALA-ARCHA RIVER BASIN FOR THE PERIOD 1915-2018
Аннотация
  1. Увеличение стока рек Кыргызстана в последние десятилетия связаны с глобальным потеплением и увели-чением количества осадков. По многолетним наблюдени-ям за общий период 1915-2017 гг. авторами проанализиро-ваны причины изменения оледенения и стока реки Ала-Арча, происходящие изменения климатических парамет-ров по данным метеостанции Байтик и гидропоста р. Ала-Арча – устье р. Кашка-Суу сети Кыргызгидромета. Представлены основные характеристики метеорологиче-ских параметров за период 1915-2017 гг. и гидрологиче-ских параметров 1929-2017 гг., площади оледенения за период 1964-2018 гг. В статье проведен анализ изменения температуры воздуха и количества осадковдля периода принятого ВМО и повышения стока 1915-1975 гг. и 1976-2017 гг.
  2. Акыркы он жылдары Кыргызстандын суу агымынын өсүшү глобалдык жылуулуктун, мөңгүлөнүүнүн деграда-циясы жана климаттын башка параметрлеринин өзгөрү-шү менен байланыштуу. Жалпы 1915-2017-жж. мезгил¬де-ги көп жылдык байкоолор боюнча авторлор Кыргыз-гидромет тармагынын Байтык метеостанциясы жана Ала-Арча суусунун – Кашка-Суу суусунун куймасы гидро-посту¬нун климаттык параметрлеринде болуп жаткан өзгөрүүлөрдүн маалыматтары боюнча Ала-Арча суусунун суу агымынын жана мөңгүлөнүүсүнүн өзгөрүүлөрүнүн се-беп¬терин анализдеген. 1915-2017-жж. мезгилдеги метео-роло¬гиялык жана 1929-2017-жж. гидрологиялык пара-метрлердин негизги мүнөдөмөлөрү, 1964-2018-жж. мөңгү-лөнүүнүн аянты келтирилген. БДМУда кабыл алынган мезгил шартка ылайыктуу абанын температурасынын жаан-чачындардын өзгөрүш¬төрү жана 1915-1975-жж. жана 1976-2017-жж. мезгил¬дери үчүн суу агымынын жо-горуланышы анализделген.
  3. The increase in river flow in Kyrgyzstan in recent decades is associated with global warming, degradation of glaciation and changes in other climatic parameters. According to long-term observations for the period 1915-2017, the authors analyzed the causes of changes in the glaciation and flow of the Ala-Archa river, the changes in climatic parameters according to the weather station Baitik and the hydro post of the Ala-Archa river – the mouth of the Kashka-Suu network of Kyrgyzhydrom-et. The main characteristics of meteorological parameters for the period 1915-2017 and hydrological parameters for the period 1929-2017, areas of glaciation for the period 1964-2018 are presented. In the article, the analysis of the changes the temperature and precipitation for the period adopted WMO and the period of increasing runoff 1915-1975 1976-2017 гг.
Негизги сөздөр
  1. изменение климата, сток реки, изменение стока, оледе-нение, сокращение площади ледников, река Ала-Арча, Кыр-гызстан.
  2. климаттын өзгөрүшү, суу агымы, суу агымымын жыл ичинде өзгөрүшү, мөңгүлөнүү, мөңгү¬лөрдүн аянтынын азаяшы, Ала-Арча суу алабы, Кыргызстан.
  3. climate change, the flow of the river, change of the river flow by month, glaciers, degradation ofglaciers, the basin of the river Ala-Archa , Kyrgyzstan.
Авторлор жөнүндө маалымат
  1. Калашникова Ольга Юрьевна, Центрально-Азиатский институт прикладных исследований Земли, г.Бишкек, Кыргызская Республика, отдел №2 Климат, вода и природные ресурсы, младший научный сотрудник. Эсенаман уулу Мухаммед, Центрально-Азиатский институт прикладных исследований Земли, г.Бишкек, Кыргызская Республика, отдел №2 Климат, вода и природные ресурсы, младший научный сотрудник. Карлыханов Оразхан Карлыханович, Казахский научно-исследовательский институт водного хозяйства, г.Алматы, Республика Казахстан, доктор технических наук.
  2. Калашникова Ольга Юрьевна, Борбордук-Азиялык Жерди колдонмо изилдөө институту, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, бөлүм №2 Климат, суу жана жаратылыш ресурстары, кенже илимий кызматкер. Эсенаман уулу Мухаммед, Борбордук-Азиялык Жерди колдонмо изилдөө институту, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, бөлүм №2 Климат, суу жана жараты-лыш ресурстары, илимий кызматкер Карлыханов Оразхан Карлыханович, Казак Суу чарба илимий-изилдөө институту, Алматы шаары, Казакстан Республикасы, Суу ресурстарын башкаруу интитуту, техника илимдеринин доктору.
  3. Olga Kalashnikova, Central Asian Institute of applied earth research, Bishkek, Kyrgyz Republic, Department №2 Climate, water and natural resources, junior researcher. Eisenman uulu Mukhammed, Central Asian Institute of applied earth research, Bishkek, Kyrgyz Republic, Department №2 Climate, water and natural resources, junior researcher. Orazkhan Karlykhanov, Kazakh Research Institute of water management, Almaty, Republic of Kazakhstan, doctor of technical sciences.
Pdf версиясы
DOI
  • 10.26104/NNTIK.2019.45.557
  • Цитаталоо
  • Калашникова О.Ю., Эсенаман уулу Мухаммед, Усубалиев Р.А. ВЛИЯНИЕ КЛИМАТИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕНИЙ НА СТОК И ОЛЕДЕНЕНИЕ БАССЕЙНА РЕКИ АЛА-АРЧА ЗА ПЕРИОД 1915-2018 ГГ.. Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана. 2019. №. 4. C. 36-41