New issue

2018, №: 10

More

Известия ВУЗов Кыргызстана

Paper
Authors
  1. Зулпукаров К.З., Тургунбаева С.Ж.
  2. Зулпукаров К.З., Тургунбаева С.Ж.
  3. K.Z. Zulpukarov, S.Zh. Turgunbaeva
Title
  1. КОГНИТИВДИК-СИНТАКСИСТИК ПАРАЛЛЕЛИЗМДИН ТИЛ АРАЛЫК МҮНӨЗДӨ БОЛУШУ ЖӨНҮНДӨ
  2. О МЕЖЪЯЗЫКОВОМ ХАРАКТЕРЕ КОГНИТИВНО-СИНТАКСИЧЕСКОГО ПАРАЛЛЕЛИЗМА
  3. ON THE INTERLANGUAGE CHARACTER OF COGNITIVE-SYNTACTIC PARALLAXISM
Abstract
  1. Целью статьи является когнитивно-лингвисти¬че-ское описание некоторых типов паремий и их пропо¬зиций. Пропозицией называется обобщенный смысл, содер¬жа-щий¬ся в идиомах, пословицах, поговорках, приметах и дру-гих афористических средствах языка и отражающий зна-ния и представления этноса о мире. Минимальную струк-туру пропозиции образует модель С + П, которая сос¬то-ит из субъекта и предиката и часто распростра¬няется, предполагая включения в свой состав объекта. В статье демонстрируются роль и место логико-синтак¬сических ак¬тантов в функционально-семантической структуре пр嬬цедентных образных выражений языка, описываются основные типы констант и переменных в параллельных когнитивно-синтаксических образованиях в языках различ¬ных типов. На конкретном материале характеризуются межъязыковые и межнациональные трансформы продук¬тив¬но встречающихся в афоризмах нескольких коли¬чест¬вен¬ных пропозиций.
  2. Макаланын максаты паремиялардын жана алардагы пропозициялардын айрым түрлөрүн когнитивдик-лингвис-т謬калык алкакта сыпаттоо болуп саналат. Пропозиция деп идиомаларда, макалдарда, лакаптарда, белгилерде жана башка тилдик афористикалык каражаттарда кам-тылган жана этностун дүйнө тууралуу билимдерин жана көз караштарын чагылдырган жалпылоочу пикирди айты-шат. Пропозициянын минималдык түзүмүн субъект менен предикаттан турган, өз курамына демейде объект-ти кийирип кеңейе алган С + П модели жаратат. Макалада түр¬күн типтеги тилдердеги прецеденттик учкул сөздөр¬дүн функционалдык-семантикалык түзүлү-шүн¬дөгү син¬так¬систик актанттардын ролу, орду көрсө-түлөт жана параллелдүү когнитивдик-синтаксистик түзүмдөрдөгү конс¬танталык жана өзгөрүлмө көрсөткүч¬төрдүн негизги түрлөрү сыпатталат. Конкреттүү мисалдар аркылуу афо¬ризмдерде үнөмдүү жолугуучу бир нече сандык көр¬сөт¬¬күчтүү пропозициялардын тил аралык жана улут ара¬лык трансформалары мүнөздөмөгө алынат.
  3. The purpose of the article is a cognitive-linguistic de¬scrip-tion of some types of paremias and their propositions. A proposition is a generalized meaning contained in idioms, pro-verbs, sayings, signs and other aphoristic means of language and reflecting the knowledge and ideas of the ethnos about the world. The minimum structure of the proposition is the C + P model, which consists of a subject and a predicate, and often extends, assuming the inclusion of an object in its composition. The article demonstrates the role and place of logical-syntactic actors in the functional semantic structure of precedent figu¬ra-tive language expressions, describes the main types of cons¬tants and variables in parallel cognitive-syntactic formations in languages of various types. On a specific material, interlan-guage and interethnic transformations of several quantitative propositions that are productive in the aphorisms are charac¬te-ri¬zed
Keywords
  1. когнитивный синтаксис, посло¬вочная формула, пропозиция, когнитема, субъект, объект, предикат.
  2. когнитивдик синтаксис, макал фор¬му¬ласы, пропозиция, когнитема, субъект, объект, преди¬кат.
  3. cognitive syntax, sentence formula, propo¬si¬tion, kognite, subject, object, predicate
Authors info
  1. Зулпукаров Капар Зулпукарович, Ошский государственный университет, г.Ош, Кыргызская Республика, доктор филологических наук, профессор. Тургунбаева Сейил Жеңишбековна, Ошский государственный университет, г.Ош, Кыргызская Республика.
  2. Зулпукаров Капар Зулпукарович, Ош мамлекеттик университет, Ош шаары, Кыргыз Республикасы, филология илиммдеринин доктору, профессор. Тургунбаева Сейил Жеңишбековна, Ош мамлекеттик университет, Ош шаары, Кыргыз Республикасы.
  3. Kapar Zulpukarov, Osh state university, Osh, Kyrgyz Republic, doctor of philological sciences, professor. Seyil Turgunbaeva, Osh state university, Osh, Kyrgyz Republic.
Pdf
DOI
  • None
  • Citing
  • Зулпукаров К.З., Тургунбаева С.Ж. КОГНИТИВДИК-СИНТАКСИСТИК ПАРАЛЛЕЛИЗМДИН ТИЛ АРАЛЫК МҮНӨЗДӨ БОЛУШУ ЖӨНҮНДӨ. Известия ВУЗов Кыргызстана. 2018. №. 3. C. 150-152