New issue

2023, №: 7

More

Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана

Paper
Authors
  1. Иманбердиева Н.А., Шаршенбеков С.
  2. Иманбердиева Н.А., Шаршенбеков С.
  3. N. Imanberdieva, S. Sharshenbekov
Title
  1. СОВРЕМЕННАЯ ОЦЕНКА ЭКОЛОГИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ГОРОДА БИШКЕК (на примере исследования макромицетов города Бишкек)
  2. БИШКЕК ШААРЫНЫН ЭКОЛОГИЯЛЫК АБАЛЫН ЗАМАНБАП БААЛОО (Бишкек шаарынын макромицеттерин изилдөөнүн мисалында)
  3. MODERN ASSESSMENT OF THE ECOLOGICAL STATE OF BISHKEK (on the example of the study of macromycetes in Bishkek)
Abstract
  1. Известно, что негативное влияние тяжелых металлов на живой организм приводит часто к тяжелым последствиям. Они очень трудно выводятся из организма. Сегодня актуальной проблемой является поиск наиболее эффективных энтеросорбентов, которые способны снизить их аккумуляцию в организме человека. Природными сорбентами, обладающими такими свойствами являются макромицеты, благодаря полисахариду хитин, который обладает биосовместимостью, биодеградируемостью, нетоксичностью и бактерицидностью. Хитин входит в состав клеточных стенок грибов, и они способны аккумулировать тяжелые металлы из окружающей среды. Климатические условия Бишкека очень подходят для роста разных видов грибов. Степень поглощения тяжелых металлов был проанализирован в шампиньоне обыкновенном – Agaricus campestris. По результатам проведенных исследований выяснилось, что содержание тяжелых металлов в исследуемых территориях оказалось выше по сравнению с контрольной точкой. Это объясняется антропогенным фактором, прежде всего большое количество автотранспортных средств и отсутствие сортировки бытовых и промышленных отходов.
  2. Оор металлдардын тирүү организмге тийгизген терс таасири көп учурда оор кесепеттерге алып келери белгилүү. Аларды организмден чыгаруу өтө кыйын. Бүгүнкү күндө актуалдуу көйгөйлөрдүн бири, бул адамдын денесиндеги топтолууну азайтууга жөндөмдүү эң натыйжалуу энтеросорбенттерди табуу болуп саналат. Мындай касиетке ээ табигый сорбенттер болуп макромицеттер саналат, себеби хитин полисахариди, ал биошайкештикке, биодеградацияга, уулуу эместигине жана бактерициддүүлүккө ээ. Хитин козу карындардын клетка керегелеринин курамына кирет жана алар айлана-чөйрөдөн оор металлдарды топтоп алууга жөндөмдүү. Бишкектин климаттык шарттары козу карындардын ар кандай түрлөрүнүн өсүшү үчүн абдан ыңгайлуу. Оор металлдарды сиңирүү деңгээли кадимки шампиньон козу карындарда (Agaricus campestris) талданган. Жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча, изилденген аймактарда оор металлдардын курамы контролдук пунктка салыштырмалуу жогору экендиги аныкталды. Бул антропогендик фактор менен түшүндүрүлөт, биринчи кезекте автоунаалардын көп болушу, ошондой эле тиричилик жана өнөр жай таштандыларынын сорттоп салуусунун жоктугу.
  3. It is known that the negative impact of heavy metals on a living organism often leads to serious consequences. They are very difficult to get out of the body. Today, an urgent problem is the search for the most effective enterosorbents that can reduce their accumulation in the human body. Natural sorbents with such properties are macromycetes, thanks to the polysaccharide chitin, which has biocompatibility, biodegradability, non-toxicity and bactericidal. Chitin is part of the cell walls of fungi and they are able to accumulate heavy metals from the environment. The climatic conditions of Bishkek are very suitable for the growth of different types of mushrooms. The degree of absorption of heavy metals was analyzed in Agaricus campestris. According to the results of the conducted studies, it turned out that the content of heavy metals in the studied territories was higher compared to the control point. This is due to the anthropogenic factor, primarily the large number of vehicles and the lack of sorting of household and industrial waste.
Keywords
  1. экологическое состояние, антрогогенный пресс, тяжелые металлы, сортировка мусора, макромицеты.
  2. экологиялык абал, антрогогендик басым, оор металлдар, таштандыларды сорттоо, макромицеттер.
  3. ecological status, anthropogenic press, heavy metals, sorting garbage, macromycetes.
Authors info
  1. Иманбердиева Назгуль Амановна, КыргызскоТурецкий университет «Манас», г.Бишкек, Кыргызская Республика, кандидат биологических наук, доцент. Шаршенбеков Санжар, Кыргызско-Турецкий университет «Манас», г.Бишкек, Кыргызская Республика, магистрант.
  2. Иманбердиева Назгуль Амановна, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, биология илимдеринин кандидаты, доцент. Шаршенбеков Санжар, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, магистрант.
  3. Nazgul Imanberdieva, Kyrgyz-Turkish «Manas» University, Bishkek, Kyrgyz Republic, candidate of biological sciences, associate professor. Sanzhar Sharshenbekov, Kyrgyz-Turkish «Manas» University, Bishkek, Kyrgyz Republic, undergraduate student.
Pdf
DOI
  • 10.26104/NNTIK.2022.1.6.010
  • Citing
  • Иманбердиева Н.А., Шаршенбеков С. СОВРЕМЕННАЯ ОЦЕНКА ЭКОЛОГИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ГОРОДА БИШКЕК (на примере исследования макромицетов города Бишкек). Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана. 2022. №. 6. C. 49-53