New issue

2023, №: 7

More

Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана

Paper
Authors
  1. Шерова А.К
  2. Шерова А.К
  3. A. Sherova
Title
  1. УПОТРЕБЛЕНИЕ АНЛАУТНЫХ СОГЛАСНЫХ В ТЕКСТЕ ЭПОСА «МАНАС»
  2. АНЛАУТ ҮНСҮЗДӨРДҮН «МАНАС» ЭПОСУНУН ТЕКСТИНДЕ КОЛДОНУЛУШУ
  3. THE USE OF ANLAUT CONSONANTS IN THE TEXT OF THE EPIC «MANAS»
Abstract
  1. Целью данной статьи является статистическое исследование особенностей употребления согласных в позиции начала слова в тексте эпоса «Манас». Для проведения данного исследования был выбран вариант Джусупа Мамая эпоса «Манас» . По компьютерному анализу было выявлено, что в начале слова использовано 564 359 согласных (пятьсот шестьдесят четыре тысячи три сто пятьдесят девять) в тексте эпоса «Манас». В фоностатическом исследовании изучалась частота и доля употребления согласных звуков, был выявлен их групповой статистический вес употребления в позиции начала слова. А также фоностатистическому изучению подверглись на уровне различия знаков частоты и доли употребления согласных звуков в начале слова. Подвергнутые исследованию статистические данные позволяют определить функциональную силу и артикуляторную базу согласных звуков
  2. Бул макалада «Манас» эпосунун текстиндеги үнсүздөрдүн сөз башында колдонуу өзгөчөлүктөрүн статистикалык жактан териштирүү максаты көздөлөт. «Манас» эпосунун текстиндеги сөз башы үнсүздөрүнө статистикалык илик жүргүзүү үчүн «Манас» эпосунун Жусуп Мамай нускасы тандалып алынып, компьютерде териштирүү аркылуу нусканын текстинде үнсүздөр сөз башында 564 359 (беш жүз алтымыш төрт миң үч жүз элүү тогуз) ирет колдонулганы анык болду. Фоностатистикалык иликте эпос текстиндеги үнсүздөрдүн сөз башында колдонуу жыштыгы менен үлүшү, алардын топтук статистикалык салмагын аныктоо өңүтү каралды жана ошондой эле эпос нускасындагы үнсүздөрдүн сөз башындагы колдонулушу үнсүз тыбыштардын ажыратуу белгилеринин деңгээлинде анализденди. Бул өңүттөгү изилдөөлөр тилибиздеги үнсүздөр системасынын колдонулушу жана алардын аркалаган функционалдык жүгү жөнүндө баалуу маалыматтарды берет.
  3. The purpose of this article is a statistical study of the features of the use of consonants in the position of the beginning of the word in the text of the epic «Manas». For this study was chosen a variant of the Dzhusup Mamaya epic «Manas». According to computer analysis, it was revealed that 564,359 consonants (five hundred sixty-four thousand three hundred and fifty-nine) were used at the beginning of the word in the text of the epic «Manas». In a photostatic study, the frequency and proportion of the use of consonant sounds were studied, their group statistical weight of use in the position of the beginning of the word was revealed. And also, phonostatistical study was carried out at the level of differences in the signs of frequency and the proportion of the use of consonant sounds at the beginning of a word. The statistical data subjected to the study allow us to determine the functional strength and articulatory base of consonant sounds.
Keywords
  1. эпос «Манас», согласные, звук, фоностатистика, позиция начала слова, доля, частота, текст эпоса, групповой вес.
  2. «Манас» эпосу, үнсүздөр, тыбыш, фоностатистика, сөз башы, үлүш, жыштык, эпос тексти, топтук салмак
  3. epic «Manas», consonants, sound, phonostatistics, the position of the beginning of the word, fraction, frequency, the text of the epic, group weight.
Authors info
  1. Шерова Аида Осмоналиевна, Баткенский государственный университет, г. Баткен, Кыргызская Республика, преподаватель.
  2. Шерова Аида Осмоналиевна, Баткен мамлекеттик университети, Баткен шаары, Кыргыз Республикасы, окутуучу.
  3. Aida Sherova, Batken State University, Batken, Kyrgyz Republic, senior lecturer
Pdf
DOI
  • DOI:10.26104/NNTIK.2019.45.557
  • Citing
  • Шерова А.К УПОТРЕБЛЕНИЕ АНЛАУТНЫХ СОГЛАСНЫХ В ТЕКСТЕ ЭПОСА «МАНАС». Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана. 2021. №. 8. C. 158-162