Жаңы саны

2023, №: 3

Кененирээк

Известия ВУЗов Кыргызстана

Макала
Авторлор
  1. Дюшеева Н.С., Элеманова Р.Ш., Мусульманова М.М., Джунушалиева Т.Ш.
  2. Дюшеева Н.С., Элеманова Р.Ш., Мусульманова М.М., Жунушалиева Т.Ш
  3. N. Dyusheeva, R. Elemanova, M. Musulmanova, Т. Dzhunushalieva
Макаланын аты
  1. АМИНОКИСЛОТНЫЙ И МИКРОНУТРИЕНТНЫЙ СОСТАВ ПОДСЫРНОЙ СЫВОРОТКИ ИЗ МОЛОКА ХАЙНАКА КЫРГЫЗСКОГО
  2. КЫРГЫЗ ХАЙНАК СҮТҮНӨН АЛЫНГАН СЫР САРЫ СУУНУН АМИНОКИСЛОТА ЖАНА МИКРОЭЛЕМЕНТТҮҮ КУРАМЫ
  3. AMINO ACID AND MICRONUTRIENT COMPOSITION OF CHEESE WHEY FROM KYRGYZ KHAYNAK MILK
Аннотация
  1. В статье приведены результаты исследования подсырной сыворотки из нетрадиционного вида сырья – молока хайнака - гибрида яка и крупного рогатого скота, обитающего в Кыргызстане. Хайнаки в условиях чистой окружающей среды дают экологически чистое сырье и продукцию. Безотходная технология переработки молока предусматривает рациональное использование всех его составных частей и, в частности, вовлечение в производство молочной сыворотки, являющейся вторичным или белково-углеводным сырьем. Обоснована возможность использования подсырной сыворотки из молока хайнака при создании функциональных продуктов питания, способствующих поддержанию физического и духовного здоровья населения. Впервые изучены белковый состав, аминокислотный состав, витаминно-минеральный профиль подсырной сыворотки из молока хайнака кыргызского. Представлены результаты анализа в сравнении с подсырной сывороткой из традиционного сырья, которые свидетельствуют о высокой биологической ценности сыворотки из молока хайнака.
  2. Макалада Кыргызстанда жашаган топоз менен бодо малдын гибриди болгон, салтуу эмес чийки заттан – хайнак сүтүнөн алынган сыр сары суунун изилдөөсүнүн жыйнактары берилген. Таза чөйрөдө багылган хайнактар экологиялык жактан таза чийки зат жана азыктар менен камсыз кылышат. Сүттү калдыксыз кайра иштетүү технологиясы анын бардык компоненттерин рационалдуу пайдаланууну, атап айтканда, экинчилик же белок-углевод чийки зат болгон сыр сары суунун экинчилик чийки зат катары өндүрүүгө тартууну карайт. Калктын физикалык жана руханий ден соолугун сактоого көмөктөшүүчү функционалдык тамак-аш азыктарын түзүүдө, хайнак сүтүнүн сыр сары суусун колдонуу мүмкүнчүлүгү негизделген. Биринчи жолу Кыргыз хайнагынын сүтүнөн алынган сыр сары суунун белок курамы, аминокислоталардын курамы, витаминдүү жана минералдык профилдери изилденген. Анализдин натыйжалары салттуу чийки заттан алынган сыр сары суунуна салыштырмалуу хайнак сүтүнөн алынган сыр сары суусунун жогорку биологиялык баалуулугун көрсөтөт
  3. The article presents the results of a study of cheese whey from an unconventional type of raw material - khainaks milk, a hybrid of yak and cattle living in Kyrgyzstan. Khainaks in a clean environment provide environmentally friendly raw materials and products. Waste-free milk processing technology provides for the rational use of all its components and, in particular, the involvement in food production of whey - a secondary or protein-carbohydrate raw material. The possibility of using of cheese whey from khainak milk in the development of functional food for supporting of the physical and spiritual health of the population is substantiated. For the first time, the protein composition, amino acid composition, vitamin and mineral profile of cheese whey from the milk of the kyrgyz khainak were studied. The results of the analysis are presented in comparison with cheese whey from cow milk, which indicate a high biological value of whey from khainak milk.
Негизги сөздөр
  1. хайнак, подсырная сыворотка, молоко, сывороточные белки, фракционный состав, микронутриенты, продукты питания
  2. хайнак, сыр сары суусу, сүт, сарысуу белоктору, фракциялык курамы, микроэлементтер, тамак-аш азыктары.
  3. khainak, subsurface whey, milk, whey proteins, fractional composition, micronutrients, food.
Авторлор жөнүндө маалымат
  1. Дюшеева Нургуль Сманбековна, Кыргызский государственный технический университет им. И.Раззакова, г. Бишкек, Кыргызская Республика, соискатель. Элеманова Римма Шукуровна, Кыргызский государственный технический университет им. И.Раззакова, г. Бишкек, Кыргызская Республика, кандидат технических наук, доцент. Мусульманова Мукарама Мухамедовна, Кыргызский государственный технический университет им. И. Раззакова, доктор технических наук, профессор, Кыргызская Республика, г. Бишкек. Джунушалиева Тамара Шаршенкуловна, Кыргызский государственный технический университет им. И. Раззакова, г. Бишкек, Кыргызская Республика, доктор химических наук, профессор.
  2. Дюшеева Нургуль Сманбековна, И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, соискатель. Элеманова Римма Шукуровна, И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, техника илимдеринин кандидаты, доцент. Мусульманова Мукарама Мухамедовна, И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, техника илимдеринин доктору, профессор. Жунушалиева Тамара Шаршенкуловна, И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университети, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, химия илимдеринин доктору, профессор.
  3. Nurgul Dyusheeva, Kyrgyz State Technical University named after I.Razzakov, Bishkek, KR, applicant. Rimma Elemanova, Kyrgyz State Technical University named after I.Razzakov, Bishkek, Kyrgyz Republic, candidate of technical sciences, associate professor. Mukarama Musulmanova, Kyrgyz State Technical University named after I.Razzakov, Bishkek, Kyrgyz Republic, doctor of technical sciences, professor. Tamara Dzhunushalieva, Kyrgyz State Technical University named after I.Razzakov, Bishkek, Kyrgyz Republic, doctor of chemical sciences, professor.
Pdf версиясы
DOI
  • 10.26104/IVK.2023.45.557
  • Цитаталоо
  • Дюшеева Н.С., Элеманова Р.Ш., Мусульманова М.М., Джунушалиева Т.Ш. АМИНОКИСЛОТНЫЙ И МИКРОНУТРИЕНТНЫЙ СОСТАВ ПОДСЫРНОЙ СЫВОРОТКИ ИЗ МОЛОКА ХАЙНАКА КЫРГЫЗСКОГО. Известия ВУЗов Кыргызстана. 2023. №. 1. C. 19-24