New issue

2021, №: 3

More

Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана

Paper
Authors
  1. Эгамбердиева А.А.
  2. Эгамбердиева А.А.
  3. A.A. Egamberdieva
Title
  1. ОБРАЗОВАНИЕ ЦЕНТРОВ ОКРАСКИ В КРИСТАЛЛАХ (Li, Na)F-U, Me, ОБЛУЧЕННЫХ ИОНАМИ
  2. НУРДАНГАН ИОНДОР МЕНЕН (Li,Na)F-U,Mе КРИСТАЛЛДАРДА ТҮСТҮҮ БОРБОРУН ТҮЗҮҮ
  3. FORMATION OF THE COLOR CENTERS IN CRYSTALS (Li, Na) F-U, Me, IRRADIATED WITH IONS
Abstract
  1. Были исследованы оптические свойства кристаллов LiF и NaF с разными тримесями, облученные ионными пучками гелия и азота. В чистых облученных кристаллах обнаружено большое количество центров окраски. В примесных кристаллах образуется только полоса поглощения F2-центров. Установлено, что облучение пучком ионов гелия является избирательным и очень эффективным способом окрашивания кристаллов. Обнаружено, что возбуждение на поверхности передаётся в глубь кристалла и он светится по всему объёму зелёным (LiF- U) или желтым (NaF-U) светом. Интенсивное облучение меняет валентность внутриузельного шестивалентного урана: U6+ → U5+ → U 4+
  2. LiF жана NaF криссталдарын оптикалык касиеттери ар кандай аралашмалар менен гелий жана азот ион нурлары менен нурлануусу изилденди. Таза нурлануучу кристаллдарда көп сандагы түстүү борборлор табылган. Аралаш кристаллдарда F2 борборлорунун сиңүү тилкеси гана түзүлөт. Гелий иондорунун нуру менен нурлануу - бул байыркы кристаллдардын тандалма жана өтө натыйжалуу жолу болуп саналат. Кристаллдын бетиндеги дүүлүгүүсү тереңдигине берилет жана ал кристалдын бардык кɵлɵмүнɵ (LiF-U) жашыл болуп же (NаF-U) сары болуп жаркырагандыгы табылды. Интенсивдүү нурлануу алты валенттин ички узельдик валенттүүлүгүн өзгөрттү U6+ → U5+ → U 4+ .
  3. The optical properties of doped crystals LiF and NaF irradiated ion beam of helium and nitrogen were investigated. In the pure irradiated crystals the plenty of the color centres is revealed. In doped crystals the band of absorption of the F2- centres is formed only. It was found that the excitation on the surface is transmitted to the depth of the crystal and it glows through the entire volume of green (LIF-U) or yellow (NaF-U) light. Intensive irradiation changes the valence of intra-core hexavalent uranium: U6+ → U5+ → U 4+ .
Keywords
  1. кристаллы, ионы, плотность энергии, центры окраски, спектры поглощения, спектры излучения, примесь, ионолюминесценция, рентгенолюминесценция.
  2. Кристаллдар, иондор, энергия тыгыздыгы, түстүү борборлор, сиңирүү спектрлери, эмиссия спектрлери, кошулмалар, ионолюминесценция, рентген люминесценциясы.
  3. crystals, ions, energy density, painting centers, absorption spectra, radiation spectra, impurity, ionoluminescence, X-ray fluorescence.
Authors info
  1. Эгамбердиева Айсулуу Абдухалиловна, Национальная Академия наук Кыргызской Республики, г.Бишкек, Кыргызская Республика, аспирант.
  2. Эгамбердиева Айсулуу Абдухалиловна, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер Академиясы, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы, аспирант.
  3. Aysuluu Egamberdieva, National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, Kyrgyz Republic, Bishkek, postgraduate student.
Pdf
DOI
  • DOI:10.26104/NNTIK.2019.45.557
  • Citing
  • Эгамбердиева А.А. ОБРАЗОВАНИЕ ЦЕНТРОВ ОКРАСКИ В КРИСТАЛЛАХ (Li, Na)F-U, Me, ОБЛУЧЕННЫХ ИОНАМИ. Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана. 2021. №. 3. C. 3-7